Als in een film of serie drugs worden gebruikt, veel alcohol wordt gedronken of wordt gerookt, dan krijgt het een Kijkwijzer symbool voor drugs, alcohol en roken. Jongeren kunnen het als iets normaals gaan zien, of zelfs als iets om uit te proberen.

Risico’s

Uit onderzoek blijkt dat drugsgebruik, drinken en roken vaak in de pubertijd begint. Kinderen zijn vooral in deze periode gevoelig voor informatie over drugs, alcohol en roken. Beelden hiervan kunnen in deze leeftijdsfase schadelijk zijn. Verschillende studies linken het zien van middelengebruik (bijv. roken of vapen, alcoholgebruik, drugsgebruik) in media aan het hebben van positievere opvatting over middelengebruik (zie voor een overzicht Borzekowksi & Strasburger, 2009).

Ze gaan het als normaal zien

Door het zien van harddrugsgebruik, overmatig softdrugs- en alcoholgebruik en roken in films, series en televisieprogramma’s kunnen kinderen dit gebruik als normaal gaan zien.

Als het veel in beeld komt, of als iets ‘cools’ en positiefs wordt neergezet , wordt de kans groter dat jongeren er zelf ook aan beginnen (Russell & Russell, 2009).

Voorbeeld doet volgen

Veel personages in films en series drinken alcohol. Als kinderen opkijken naar deze personages of zichzelf herkennen, kunnen ze dit zien als iets om zelf ook te gaan doen. Zeker als het (overmatige) gebruik als iets positiefs wordt neergezet, dat alleen maar leuke kanten heeft. Het vaker zien van films met alcohol- en/of tabaksgebruik een voorspeller voor dit gebruik onder tieners (Hanewinkel et al., 2014; Morgenstern et al., 2013).

Seks en drugs

Seksueel gedrag komt in films en series regelmatig voor in combinatie met alcohol of drugs. Dit brengt risico’s met zich mee: jongeren kunnen de combinatie van drank, drugs en (risicovolle) seks als normaal gaan zien.  Producties met deze elementen krijgen dan het leeftijdsadvies 14 jaar. Onderzoek naar media- effecten bij jongeren op het gebied van middelengebruik en seksualiteit staat korter op de wetenschappelijke agenda evenals onderzoek naar effecten op het gebied van discriminatie (zie bijv. Appel & Weber, 2021) en is de afgelopen decennia eveneens grondiger in het systeem verwerkt. 

Afbeeldingen: Header Mad Men (Lionsgate), screenshot The Great Gatsby (Warner Bros.)

Alle leeftijden

Het leeftijdsadvies Alle leeftijden (AL) geeft aan dat een film, serie of televisieprogramma géén schadelijke beelden bevat.

Lees meer

Mogelijk schadelijk tot 6 jaar

Voor kinderen jonger dan 6 kan het schadelijk zijn om beelden te zien van geweld, enge dieren of fantasiefiguren (zoals monsters en heksen) of van verwondingen. Kinderen onder de 6 hebben nog veel moeite om het verschil tussen ‘echt’ en ‘nep’ te zien.

Lees meer

Mogelijk schadelijk tot 9 jaar

Voor kinderen jonger dan 9 kan het schadelijk zijn om griezelige beelden te zien, geweld tegen kinderen of dieren, of slachtoffers van bijvoorbeeld een ramp of oorlog.

Lees meer

Mogelijk schadelijk tot 12 jaar

Beelden van hard geweld, bloederige wonden, lijken, mensen of dieren die doodsbang zijn, of beelden van alcohol/drugs, discriminatie of seks kunnen schadelijk zijn voor kinderen jonger dan 12.

Lees meer

Mogelijk schadelijk tot 14 jaar

Beelden van gevaarlijk gedrag (zoals stunts en challenges) kunnen schadelijk zijn voor jongeren onder de 14. Ook horrorfilms (zowel realistische als onrealistische) zijn mogelijk schadelijk.

Lees meer

Mogelijk schadelijk tot 16 jaar

Beelden van heftig geweld, horror, (expliciete) seks en verheerlijking van alcohol en drugs kunnen schadelijk zijn voor pubers van rond de 16. Ze zijn op zoek naar hun eigen grenzen, en naar spanning en sensatie. De invloed van hun leeftijdsgenoten is groot.

Lees meer

Mogelijk schadelijk tot 18 jaar

Het leeftijdsadvies 18 jaar geeft aan welke films en programma’s echt alléén voor volwassenen zijn.

Lees meer

Geweld

Er kunnen allerlei soorten geweld voorkomen in producties. Van slaan en schoppen tot schieten, martelen of seksueel geweld. De algemene regel is: hoe heftiger het geweld, hoe hoger de leeftijd. Ook wordt er gekeken naar hoe hard en hoe écht het geweld is, en of er bloed te zien is.

Lees meer

Angst

In de categorie angst kun je verschillende dingen tegenkomen: van verwondingen en lijken tot dierenleed, griezelige geluiden en horror. Maar ook aangrijpende beelden van zelfdoding of zelfbeschadiging. Net zoals bij geweld geldt: hoe echter en duidelijker iets in beeld komt, hoe hoger de leeftijd.

Lees meer

Seks

Het zien van seks kan jongeren, die hun (seksuele) identiteit aan het ontwikkelen zijn, een verkeerd beeld geven van wat 'normaal' is. Hoe ver een seksuele handeling gaat, en hoe vaak en duidelijk het in beeld komt, bepaalt het uiteindelijke leeftijdsadvies.

Lees meer

Grof taalgebruik

Grof taalgebruik gaat over grove woorden, schuttingtaal, schelden of vloeken. Kinderen kunnen hier een voorbeeld aan nemen en het nadoen of overnemen.

Lees meer

Discriminatie

Discriminatie is elke uitspraak of uitdrukking die bepaalde (groepen) mensen als ‘minder’ afschildert, bijvoorbeeld op basis van huidskleur, religie, seksuele geaardheid, geslacht of gender, nationaliteit, etc. Als dit in een productie voorkomt en de discriminerende uitspraak of actie wordt niet direct afgekeurd of afgestraft, dan wordt het pictogram voor discriminatie getoond.

Lees meer

Drugs, alcohol en roken

Als in een film of serie drugs worden gebruikt, veel alcohol wordt gedronken of wordt gerookt, dan krijgt het een Kijkwijzer symbool voor drugs, alcohol en roken. Jongeren kunnen het als iets normaals gaan zien, of zelfs als iets om uit te proberen.

Lees meer

Gevaarlijke challenges of stunts

Het pictogram voor gevaarlijk gedrag geeft aan dat er gevaarlijke challenges of stunts voorkomen.

Lees meer

Selecteer een taal