Beelden van heftig geweld, horror, (expliciete) seks en verheerlijking van alcohol en drugs kunnen schadelijk zijn voor pubers van rond de 16. Ze zijn op zoek naar hun eigen grenzen, en naar spanning en sensatie. De invloed van hun leeftijdsgenoten is groot.
Welke beelden kunnen schadelijk zijn?
Het is bekend dat angst voor geweld- en horrorfilms juist in de adolescentietijd vaak voorkomt. Dit is op twee manieren te verklaren. Ten eerste is de behoefte aan opwinding en sensatie van kinderen op zijn hoogst gedurende de adolescentieperiode (Valkenburg & Piotrowski, 2017). Jongeren zijn op zoek naar hun grenzen en gaan op zoek naar opwindende en risicovolle activiteiten. Het kijken naar geweld- en horrorfilms biedt jongeren een goede gelegenheid om in hun behoefte aan sensatie te voorzien. Ten tweede piekt de invloed van leeftijdgenoten (peers) in de adolescentieperiode (Albert & Steinberg, 2011). Jongeren willen vaak niet voor elkaar onder doen wat betreft het kijken naar sensationele films. Soms kennen zij echter hun grenzen hierin niet goed en blijken zij na het zien van bepaalde horrorfilms langdurig bang te blijven.
Vanaf de pubertijd gebruiken jongeren de media vaak om informatie op te doen op het gebied van seksualiteit en relatievorming. Omdat jongeren weinig levenservaring hebben, kunnen sommige presentaties van seksualiteit aan jongeren onder de 16 jaar een vertekend beeld geven van seksueel gedrag of van opvattingen over mannen en vrouwen, met name als zij zulke inhouden als realistisch inschatten of begeleiding van volwassenen missen (Baams et al., 2015; Nikken, 2009; Oosten, Peter & Vandenbosch, 2017).
- Heftige geweld en horrorfilms, vooral als jongeren hun eigen grenzen hierin nog niet goed kennen;
- programma’s of films met (veel) expliciete beelden van seksuele handelingen. Omdat jongeren hiermee nog weinig eigen ervaring hebben, kunnen zulke programma’s of films een verkeerd beeld geven van wat ‘normaal’ is bij seks of hoe je omgaat met anderen. Dit soort beelden kunnen vooral negatieve invloed hebben als jongeren denken dat die beelden ‘echt’ zijn of als er geen volwassene met hen meekijkt.
Wat hoort bij deze leeftijd?
Kinderen jonger dan 16 jaar:
- zijn op zoek naar wie ze zijn, en naar de grenzen die daarbij horen;
- hebben veel behoefte aan spanning en sensatie;
- ervaren grote invloed van leeftijdgenoten;
- kunnen gevaarlijk en crimineel gedrag aantrekkelijk vinden, omdat de gevolgen niet zo groot lijken. Van jongeren wordt namelijk minder verwacht dan van volwassenen. Ze hebben dus nog niet zoveel te verliezen.
16 jaar en de wet
De leeftijden van Kijkwijzer zijn bedoeld als hulpmiddel en advies: je kunt ze gebruiken om zelf te bepalen of je iets wel of niet kijkt. Maar in de openbare ruimte, zoals winkels, bioscopen en bibliotheken, is er een wet verbonden aan de Kijkwijzer leeftijden: artikel 240a uit het Wetboek van Strafrecht. Daardoor mogen kinderen onder de 16 bijvoorbeeld niet naar een bioscoopfilm met het leeftijdsadvies 16 jaar, óók niet als er een volwassene bij is.
Afbeeldingen: Header Mad Max: Fury Road (Warner Bros.), screenshot Scream (Universal Pictures)
